Πώς ο «διψασμένος» αέρας αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιάς; 

Σύνταξη άρθρου: Θ.Μ. Γιάνναρος, Κ. Λαγουβάρδος, Γ. Παπαβασιλείου
ΕΑΑ – Πεντέλη, Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026, 09:15

Σημαντική άνοδο θα σημειώσει η θερμοκρασία στη χώρα μας τις επόμενες ημέρες, με τα τελευταία διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία να «δείχνουν» την επικράτηση αρκετά έως πολύ θερμότερων και ξηρότερων από το κανονικό συνθηκών. Μέσα σε αυτό το προγνωστικό πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτά ένας λιγότερο γνωστός πυρομετεωρολογικός δείκτης, ο οποίος ωστόσο συνδέεται άμεσα με τον κίνδυνο πυρκαγιάς: το έλλειμμα τάσης υδρατμών. 

Τι είναι το έλλειμμα τάσης υδρατμών;

Σκεφτείτε τον αέρα σαν ένα σφουγγάρι. Κάθε σφουγγάρι μπορεί να «κρατήσει» μια συγκεκριμένη ποσότητα νερού. Όσο μεγαλύτερο το σφουγγάρι, τόσο περισσότερο νερό μπορεί να «κρατήσει». Στην ατμόσφαιρα μας, ο θερμός αέρας είναι πάντα ένα μεγαλύτερο σφουγγάρι από τον ψυχρό. Επομένως, όσο η θερμοκρασία ανεβαίνει, ο αέρας μπορεί να συγκρατεί ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες υδρατμών. Ενδεικτικά, για κάθε αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό Κελσίου, ο αέρας μπορεί να συγκρατεί έως και 7 % περισσότερους υδρατμούς.

Με πιο απλά λόγια, ο θερμός αέρας είναι περισσότερο «διψασμένος» από τον ψυχρό. Για να «ξεδιψάσει», απορροφά υδρατμούς από τους ωκεανούς, τα ποτάμια, τις λίμνες, τη βλάστηση, ακόμα και από το δέρμα μας μέσω του ιδρώτα. Η διαφορά ανάμεσα στους υδρατμούς που χρειάζεται ο αέρας για να «ξεδιψάσει» και τους υδρατμούς που πραγματικά περιέχει ποσοτικοποιείται μέσα από τον υπολογισμό του ελλείμματος τάσης υδρατμών. Επομένως, το έλλειμμα τάσης υδρατμών περιγράφει ουσιαστικά το πόσο «διψασμένος» είναι ο αέρας. Όσο μεγαλύτερο είναι αυτό το έλλειμμα, τόσο περισσότερους υδρατμούς χρειάζεται ο αέρας για να καλύψει τη «δίψα» του.

Γιατί είναι σημαντικό το έλλειμμα τάσης υδρατμών για τις πυρκαγιές;

Τόσο η νεκρή όσο και η ζωντανή βλάστηση (δασικά καύσιμα) περιέχουν υδρατμούς, τους οποίους ανταλλάζουν διαρκώς με τον αέρα. Όταν το έλλειμμα τάσης υδρατμών είναι μικρό, ο αέρας «διψάει» λιγότερο και, επομένως, «τραβάει» λιγότερους υδρατμούς από τα δασικά καύσιμα. Το αποτέλεσμα είναι αυτά να διατηρούν μεγαλύτερα ποσά περιεχόμενης υγρασίας. Αντίθετα, όταν το έλλειμμα τάσης υδρατμών είναι μεγάλο, ο αέρας «διψάει» περισσότερο και, επομένως, «τραβάει» περισσότερους υδρατμούς από τα δασικά καύσιμα. Σε αυτή την περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι η μείωση της περιεχόμενης τους υγρασίας. Με τη σειρά της, η μείωση της περιεχόμενης υγρασίας των δασικών καυσίμων μεταφράζεται σε αύξηση της ευφλεκτότητας τους. Όσο πιο ξερά είναι τα δασικά καύσιμα, τόσο λιγότερος είναι ο χρόνος που απαιτείται για την ανάφλεξη τους. Επομένως, τα υψηλά ελλείμματα τάσης υδρατμών οδηγούν σε αύξηση του κινδύνου, τόσο για την έναρξη όσο και για την ταχεία εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών, ακόμα και υπό συνθήκες μέτριων ανέμων.

Οι πολύ θερμές και ξηρές συνθήκες που αναμένονται τις προσεχείς ημέρες θα αυξήσουν το έλλειμμα τάσης υδρατμών, επιτείνοντας περαιτέρω την ήδη επιβαρυμένη ευφλεκτότητα των δασικών καυσίμων σε αρκετές περιοχές της χώρας.